خانه  :: اساتید  :: اخبار

17 لغایت 23 اردیبهشت ماه 1401
ضایعات مواد غذایی دشمن سیاره زمین-همیاری برای کاهش اسراف مواد غذایی



17 لغایت 23 اردیبهشت ماه 1401

شعار و عناوین روزهای هفته سلامت

«سلامت ما، سلامت سیاره ما»
 

روز

تاریخ

عنوان روز

شنبه

17/2/1401

نقش مردم، مسئولین، سمن‌ها در تحقق عدالت و تعالی نظام سلامت

یکشنبه

18/2/1401

نقش مردم، مسئولین، سمن‌ها در دستیابی به انرژی پاک

دوشنبه

19/2/1401

نقش مردم، مسئولین، سمن‌ها در مدیریت حوادث و بلایا

سه شنبه

20/2/1401

نقش مردم، مسئولین، سمن‌ها در ارتقای سلامت خانواده و جوانی جمعیت

چهارشنبه

21/2/1401

نقش مردم، مسئولین، سمن‌ها در تولید پاک و مدیریت پسماندها

پنجشنبه

22/2/1401

نقش مردم، مسئولین، سمن‌ها در تغذیه سالم از مزرعه تا سفره

جمعه

23/2/1401

نقش مردم، مسئولین، سمن‌ها در کاهش / کنترل مصرف دخانیات

 

 

ضایعات مواد غذایی دشمن سیاره زمین

 

از میزان ضایعات مواد غذایی سالیانه جهان که بالغ بر 3/1 میلیارد تن میشود، 7/2 درصد سهم ایران است.

       بر اساس گزارش سازمان خوار و بار جهانی  FAO در سال 2020بیش از 2 میلیارد نفر در جهان  به  غذای ایمن ، سالم ، مغذی و کافی دسترسی منظم  ندارند. پیش بینی می شود جمعیت جهان تا سال 2050 تقریباً به 10 میلیارد نفر برسد. با وجود آنکه در جهان بیش از سی هزار گونه گیاه خوراکی وجود دارد ، امروزه 66درصد از محصولات کشاورزی با تنها 9 گونه گیاهی تامین می شود. به منظور تامین غذای مردم و پایداری کره زمین ، باید مواد غذایی مختلفی فراهم شود.تاثیر اشکال گوناگون سوتغذیه ( از تغذیه ناکافی و کمبود ریز مغذی ها گرفته تا اضافه وزن و چاقی) بر اقتصاد جهانی سالانه حدود 3.5 تریلیون دلار برآورد می شود. روند افزایش  گرسنگی از سال 2014، همراه با گسترش چاقی  به روشنی نیاز به تسریع و تشدید اقدامات برای تقویت سیستم های غذایی و حفاظت از معاش مردم را نشان می دهد. ساز و کار های غذایی آینده کشور ما  باید ضمن حفاظت از منابع طبیعی ، تنوع زیستی و مقابله با مشکلاتی مثل تغییرات آب و هوایی، قابلیت تامین غذای سالم و دست یافتنی برای همگان و درآمدی مقبول برای کارکنان این بخش را فراهم می کند. ضایعات مواد غذاییFood waste (FW) هر ساله حدود 1.3 میلیارد تن بر آورد شده است که معادل یک سوم کل مواد غذایی تولید شده برای مصرف انسان است و معادل غذای 2 میلیارد نفر در هر سال  محسوب می شود. 14 درصد  مواد غذایی در دنیا در طی کاشت، برداشت، ذخیره و حمل و نقل از بین می رود و 17 درصد مواد غذایی هم توسط مصرف کننده هدر می رود. اتلاف غذا به معنای هدر دادن پول ، نیروی کار و منابع بوده و با افزایش انتشار گازهای گلخانه ای باعث ایجاد تغییرات آب و هوایی می شود.

      هر ساله بیش از 1748 میلیون تن ضایعات میوه و سبزیجات (FVW) fruit and vegetable waste در سراسر جهان تولید می شود. به دلیل رشد سریع اقتصادی، پیش‌بینی می‌شود که تولید FW در آسیا 278 تا 416 میلیون تن افزایش یابد. در اتحادیه اروپا، خانوارها بیش از نیمی از کل FW را تشکیل می دهند حدود 12 درصد از کل تولید مواد غذایی اتحادیه اروپا در بریتانیا به هدر می رود، در حالی که ایالات متحده بالاترین نرخ FW سرانه را با 278 کیلوگرم ثبت کرده است  FVW جزء اصلی FW است.

 

       ایران نیز از این قاعده مستثنی نبوده و از میزان ضایعات مواد غذایی سالیانه جهان که بالغ بر 3/1 میلیارد تن میشود، 7/2 درصد سهم ایران است. به عبارت دیگر، در ایران سالانه حدود 130 میلیون تن مواد غذایی تولید میشود که بیش از 35 میلیون تن آن در فرآیند تولید، توزیع و مصرف از بین میرود.در این زمینه میتوان به 30 درصد ضایعات در نان، 25 الی 30 درصد حتی 50  درصد در میوه ها و سبزیجات، 10 درصد در برنج و 25 درصد در  خرما اشاره داشت.  همچنین ضایعات مواد غذا می تواند تاثیرات زیست محیطی، اجتماعی و اقتصادی مخربی را به همراه داشته باشد که از ان جمله می توان به فرسایش خاک، بیابان زدایی ، آلودگی هوا ، افزایش گازهای گل خانه ای  ناشی از تشدید فعالیت های کشاورزی، افزایش فقر و کمبود غذا اشاره نمود.

 

    میزان ضایعات محصولات کشاورزی که به صورت تازه مصرف می شود از مزرعه تا سفره بین30 تا 40 درصد است روند انتقال محصولات کشاورزی ازمزرعه به محل توزیع و از محل توزیع به فروشگاه ها شرایط مطلوبی ندارد.این آمار نگران کننده  چالشی در امنیت غذایی کشور است، که با وجود هشدارهای متعدد در این رابطه، به نظر می‌رسد هنوز هم سیاست گذاران تصویر صحیح و جامعی از وضعیت  مواد غذایی به خصوص نان در کشور نداشته و اقدامات کافی برای کاهش ضایعات  این مواد غذایی  انجام نمی‌دهند.

 

بر اساس توصیه های سازمان فائو در راستای کاهش ضایعات مواد غذایی از طریق افزایش سطح آگاهی عمومی می توان اقدامات زیر را انجام داد:

  • استفاده بهینه از مواد غذایی اضافی
  • جلوگیری از دور ریختن میوه و سبزیجاتی که دارای لک هستند
  • تهیه کمپوت یا مربا و مارمالاد با میوه های اضافی یا خشک کردن  سبزی یا میوه ها
  • تهبه و تدارک غذا به میزان مورد نیاز خانواده
  • تهیه مایحتاج منزل به تعداد افراد منزل نه بیشتر
  • نگهداری صحیح از سبزیجات
  • استفاده از تمام قسمت های سبزی (ساقه و برگ انواع سبزی ها مانند کرفس)
  • نحوه  درست خرید نان و نگهداری از ان به منظور به حداقل رساندن ضایعات آن
  • جداسازی زباله های خشک و تر
  • ایجاد کارگروه کاهش ضایعات مواد غذایی در هر استان  ( از جمله نان، سبزی و میوه و ...)

 

تهیه ، ترجمه و تنظیم: سپیده دولتی - کارشناس دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت ودرمان

منبع:FAO
                                                                       معاونت دانشجویی

مرکز بهداشت و درمان دانشگاه زنجان


ارسال شده در مورخه: 17-02-1401

آخرين اخبار با موضوع: پیام های بهداشتی مرکز بهداشت و درمان

پربازدیدترین مطلب در زمینه:
پیام های بهداشتی مرکز بهداشت و درمان

بهبود امنیت غذایی و تغذیه با مصرف، تولید و ترویج مرغ سایز